تبلیغات
مسیر دانش - طرح درس علوم تجربی پایه چهارم مخلوط ها 1

هدف كلی:

آشنایی دانش آموزان با مفهوم مخلوط و ویژگی های آن.

اهداف جزئی:

1- دانش آموزان با برخی از مواد غذایی كه به صورت مخلوط استفاده می كنند آشنا می شوند.

2- دانش‌ آموزان با تعریف مخلوط آشنا می شوند

ویژگی های دانش آموزان از لحاظ اجتماعی- اقتصادی- جسمی- ذهنی- عاطفی- اخلاقی

ویژگی مهم این مرحله از رشد فعالیت كودك در رابطه با محیط عینی و محسوس است و از این جهت پیاژه آن را مرحله عملیات محسوس نامگذاری كرده است. در این مرحله كودك توانایی انجام اعمال منطقی را كسب می كند اما این اعمال را با امور محسوس و عینی می تواند انجام دهد نه با امور فرضی و پدیده های انتزاعی، بنابراین كودك مرحله‌ی عملیات محسوس از عهده‌ی حل كردن مسائل عینی بر می آید اما قادر به حل كردن مسائل انتزاعی نیست.

از ویژگی های دیگر تفكر این مرحله آن است كه كودك از طریق تفكر بر حسب اعمال محسوس و عینی می تواند در باره امكانات اعمال مختلف و نتایج حاصل از آنها اندیشه كند در این مرحله به خلاف مراحل قبل كودكان نیازی به انجام كوشش و خطا ندارند بلكه می توانند اعمال را پیش بینی كرده ونتایج آنها را از پیش حدس بزنند.

از رویدادهای مهم این مرحله درك مفهوم بقای ماده، عدد، وزن، حجم وغیره توسط كودك است مفهوم بقاء یا نگهداری ذهنی به این مطلب اشاره می كند كه علی رغم ایجاد تغییر در شكل ظاهری یا وضع مكانی یك شیء اگر چیزی به آن اضافه یا چیزی از آن كاسته نشود در مقدار واقعی آن تغییری ایجاد نمی شود.

درك مفهوم بقاء از سوی كودك مستلزم تسلط یافتن او بر اصل منطقی زیر است:

الف) این اصل نشان دهنده‌ی آن است كه تغییرات ظاهری اشیا در مقدار واقعی آنها تغییری ایجاد نمی كند و كمیت یك شیء در شكل های مختلف همان است كه در ابتدا بوده.

ب) بازگشت پذیری: طبق بازگشت پذیری اگر شئ تغییر شكل یافته را به حالت قبلی اش برگردانیم معلوم می شود كه در آن تغییری ایجاد نشده است. بنابراین اصل برای عملی عمل دیگری وجود دارد كه آن را باطل می كند.

ج) جبران: بنابر اصل جبران در تغییر شكل اشیا یك مورد مورد دیگر را جبران می كند.

مفاهیم بقا گوناگون اند و از جمله می توان مفاهیم بقای عدد، طول، ماده، فاصله، حجم، وزن، مایع وغیره را نام برد هیچ یك از این مفاهیم بقا پیش از مرحله‌ی عملیات محسوس كسب نمی شود و حتی درك پاره‌ای از آنها چون مفهوم بقای حجم تا اواخر این مرحله به طول می انجامد. در زیر سن كودك برای درك برخی از این مفاهیم را از نظر می گذرانیم.

1- مفهوم بقای عدد( 6 تا 7 سالگی)

2- مفهوم بقای طول( 6 تا 7 سالگی)

3- مفهوم بقای ماده( 7 تا 8 سالگی)

4- مفهوم بقای سطح( 9 تا 10 سالگی)

5- مفهوم بقای مایع( 6 تا 7 سالگی)

6- مفهوم بقای حجم( 11 تا 12 سالگی)

كودك در مرحله عملیات محسوس علاوه  بر درك مفهوم بقا توانایی های دیگری را نیز كسب می كند كه عبارتند از توانایی طبقه‌بندی كردن، توانایی ردیف كردن، توانایی كار با اعداد.

توانایی طبقه بندی كردن اشیاء:

طبقه بندی كردن یعنی دسته بندی كردن گروهی از اشیا بر حسب شباهتها و تفاوت های بین آنها كه نیاز به توانایی درك روابط میان آن اشیا را دارد. فرایند طبقه بندی كردن اشیا مستلزم قرار دادن خرده طبقه های مربوط در طبقه های كلی تر است به نحوی كه این طبقه های كلی دارای هویت همه خرده طبقه ها باشند پیاژه از این مطلب با اصطلاح سلسله مراتب طبقات یاد می كند.

توانایی ردیف كردن: توانایی قرار دادن اشیا به دنبال هم برحسب یكی از ویژگی های آنها ردیف كردن یا مرتب كردن نام دارد شناسایی خواص اعداد مستلزم این توانایی است.

توانایی درك مفهوم عدد:

توانایی كار كردن با اعداد و درك مفهوم عدد از توانایی طبقه بندی كردن و ردیف كردن اشیا ناشی می شود زیرا هر عدد معرف طبقه‌ای از امور است و مجموعه ای از پدیده ها را كه از لحاظ تعداد مشترك هستند نشان می دهد. ضمناً سوی اعداد به ترتیب به دنبال یكدیگر ردیف شده اند به این معنی كه هر عدد از عدد قبلی بزرگ تر از عدد بعدی كوچكتر است.

گفتیم كه در مرحله‌ی عملیات محسوس كودك قادر است اعمال را درونی كند یعنی می تواند آنچه را كه قبلاً به صورت آشكار و بر روی اشیا و امور واقعی انجام می داد اكنون در ذهن خود انجام دهد به سخن دیگر در این مرحله كودك می تواند در باره اشیا فكر كند اما این تفكر به اشیاء واقعی یعنی اشیا قابل دستكاری محدود می شود پیاژه منطق كودك را در این دوره منطق طبقه‌بندی، روابط و اعداد می نامند نه منطق امور فرضی زیرا كودك در این مرحله قادر است اشیا را بر حسب ویژگی هایشان طبقه بندی كند آنها را بر حسب رابطه‌ای كه با یكدیگر دارند مرتب كند و از طریق دستكاری آنها به شمارش شان بپردازند.

علاوه بر مطالب گفته شده در كلاس درس مورد نظر دختران 10 تا 11 ساله درس می خوانند. از لحاظ جسمی یك دانش آموز از عینك استفاده كرده ومحل نشستن او با توجه معلم تعیین شده است و دیگر دانش آموزان مشكل خاصی ندارند. از لحاظ ذهنی كلیه‌ی دانش آموزان مطالب را خیلی خوب فرا گرفته و با تكرار و تمرین می آموزند و مشكل خاصی ندارند. از لحاظ فرهنگی خانواده ها در حد متوسط هستند اكثر افراد خانواده ها با سوادند اما تحصیلات دانشگاهی ندارند. از لحاظ اقتصادی پدر اكثر دانش‌آموزان شغل آزاد داشته تعداد كمی آموزگار هستند ودرآمد مكفی دارند پدر یكی از دانش آموزان بر اثر بیماری فوت شده و مادر عهده دار تأمین زندگی از طریق خیاطی است. از لحاظ اخلاقی هیچ یك از دانش آموزان رفتار سوئی نداشته و همگی در تعامل با یكدیگر در محیط كلاس به تحصیل می پردازند و در نهایت از لحاظ اجتماعی كلیه‌ی دانش آموزان با یكدیگر دوست بوده ودر انجام كارهای گروهی كلاس كلاس ومدرسه تاحد زیادی یار و پشتیبان هم هستند و به یكدیگر احترام می گذارند قابل ذكر است تعدادی از دانش آموزان از لحاظ روحی حساس تر بوده و نسبت به رویدادهای كلاس و مدرسه انعطاف بیشتری از خود نشان می‌دهند.   

اهداف رفتاری:

انتظار می رود دانش آموز پس از پایان آموزش این درس بتواند:

1- در حضور معلم و هم كلاسی های خود مفهوم مخلوط را تعریف كند.( حیطه دانش)

2- بدون استفاده از كتاب انواع مخلوط را بیان كند.( حیطه دانش)

3- برای هم كلاسی های خود مثال هایی از انواع مخلوط بزند.( حیطه دانش)

4- مفهوم محلول را برای دوستان خود توضیح دهد.(حیطه دانش)

5- بدون استفاده از كتاب انواع محلول را بیان كند.( حیطه دانش)

6- در حضور معلم و هم كلاسی های خود اجزای محلول را بیان كند.( حیطه دانش)

7- در حضور هم كلاسی های خود برای انواع محلول مثال بزند.( حیطه دانش)

8- برای دوستان خود تفاوت مخلوط های یكنواخت و غیر یكنواخت را بیان كند.( حیطه دانش)

9- در فعالیت های گروهی با علاقه شركت كند.( حیطه نگرش)

10- نسبت به یافتن پاسخ پرسش هایی كه نیاز به تفكر دارند از خود كنجكاوی نشان دهد.( حیطه نگرش)

11- نسبت به درس كنجكاو و علاقه مند باشد.( حیطه نگرش)

12- نسبت به آوردن وسایل مختلف آزمایش به كلاس احساس مسئولیت كند.( حیطه نگرش)

13- آزمایش های مربوط به درس را همراه با اعضای گروه خود انجام دهد.( حیطه مهارت)

14- راه هایی برای جدا كردن مواد مخلوط از یكدیگر پیشنهاد كرده وآنها را عملی سازد.( حیطه مهارت)

15- فرآیند حل شدن تدریجی قند در آب را نقاشی كند.( حیطه مهارت)

16- جدول مربوط به انواع مخلوط ها و محلول ها را در كلاس نصب كند.( حیطه مهارت)  

روش ها فنون تدریس:

سخنرانی- مشاهده- پرسش و پاسخ- نمایشی و تلفیقی از این روش ها روش تدریس این فصل است.

الگوی تدریس، الگوی عمومی تدریس می باشد.

 

 

رسانه ها مواد آموزشی:

õ رسانه های داخل كلاس: كتاب، دفتر، تابلو، گچ، تابلو پاك كن، مواد رنگی

 õرسانه های خارج كلاس: شن، آب، نمك، براده‌ی آهن، آب لیمو، روغن مایع، قند، جوهر رنگی، الكل، نشاسته،         قطره چكان، قاشق، آهن ربا، دفتر نقاشی، سركه، پلاكاردهای هنگام تدریس، نوار كاست، ضبط صوت، لیوان یكبار مصرف.

õ وسایلی كه معلم فراهم می كند: براده‌ی آهن، الكل، آهن ربا، دفتر نقاشی، پلاكاردهای هنگام تدریس، ضبط صوت،    نوار كاست.

õوسایلی كه دانش آموز فراهم می كند: شن، آب، نمك، روغن مایع، قند، قطره چكان، جوهر رنگی، سركه، نشاسته، آبلیمو، قاشق، لیوان،

õ استفاده از فن آوری: نوار كاست و ضبط صوت.

تعیین رفتارهای ورودی:

1- دانش آموزان در سال اول آموخته اند كه حواس شناسایی اشیا و آنچه در محیط اطراف است به ما كمك می كند.

2- دانش آموزان در سال دوم آموخته اند كه بیشتر چیزهای اطراف ما ماده است ماده به 3 حالت جامد، مایع و گاز موجود است.

3- دانش آموزان در سال سوم آموخته‌اند كه گرما سبب تغییر حالت های ماده می‌شود گرما طول وحجم اجسام را افزایش می دهد.

4- دانش آموزان در سال سوم آموخته آند كه ذوب، انجماد و تبخیر از انواع تغییر حالت های ماده است.

5- دانش آموزان نمونه هایی از مواد غذایی را به صورت مخلوط مصرف كرده و دیده اند.

6- دانش آموزان در زندگی خود انواع مخلوط ها را به كار برده اند.

7- دانش آموزان تا حدی راه های جدا سازی مواد را می دانند.

8- دانش آموزان در زندگی خود انواع محلول ها را به كار برده اند.




طبقه بندی: کلاس چهارم،
برچسب ها: طرح درس علوم تجربی پایه چهارم مخلوط ها 1،

تاریخ : چهارشنبه 29 شهریور 1391 | 09:19 ب.ظ | نویسنده : خانم محمدقلی | نظرات

  • نمونه سوال
  • مرکز فروش لینک
  • ضایعات